Adapun kedermawanan dan kemurahan hati beliau, bagaikan lautan luas yang menyimpan akhlak yang mulia ini (tidak bisa diukur). Ada hadits yang diriwayatkan yang artinya: “Ada seorang laki-laki meminta kepada beliau, lantas beliau memberinya domba di antara dua gunung, kemudian orang itu kembali kepada kaumnya dan berkata: Masuklah Islam kalian semua, karena Muhammad memberi seperti orang yang tidak takut miskin”. Beliau memberikan seratus unta tidak hanya kepada seseorang (berkali-kali). Beliau pernah mengembalikan kepada Hawazin, orang-orang yang tertawan, sebanyak 6.000 orang. Tawanan yang diberikan kepada Hawazin itu ditaksir seharga 500.000.000. Riwayat-riwayat yang demikian itu terlalu banyak untuk dihitung.
Adapun keberanian dan penyelamatan beliau saw. adalah menduduki tempat yang jelas. Beliau telah mendatangi tempat-tempat yang sulit, di mana para perwira dan pahlawan lari dari medan perang, sedangkan beliau tetap tidak beralih, maju pantang mundur, hal ini tidak hanya sekali, beliau menghadapi lawan, tidak meninggalkan dan tidak menjauhinya. Ali r.a. berkata: “Kami, apabila suasana perang sudah gawat, orang-orang matanya sudah merah, maka kami berlindung kepada Rasulullah saw.. karena tidak ada seorang pun yang berani lebih dekat kepada musuh. selain beliau.
Adapun mengenai sifat malu dan pengabdian beliau, maka jelas beliau adalah orang yang paling pemalu dan paling banyak memejamkan diri dari aurat. Beliau tidak pernah berbicara kepada seseorang dengan sesuatu yang tidak menyenangkannya disebabkan malu, dan untuk memuliakan orang, sehingga apabila sampai kepada beliau sesuatu yang tidak disenangi dari seseorang, maka beliau tidak berkata: “Kenapa Fulan berkata begini”. Tetapi beliau berkata: “Kenapa orang-orang berbuat atau berkata begini”, beliau melarang perbuatan itu, tetapi beliau tidak menyebut jelas identitas pelakunya, beliau bukanlah orang yang keji, menganggap keji, dan bukan pula orang yang suka berkata jorok, bukan orang yang pembual di pasar-pasar dan bukan pula orang yang suka membalas keburukan dengan keburukan.
Adapun mengenai kebaikan pergaulan, kesopansantunan dan kelapangan perangai beliau dengan berbagai makhluk, maka hal itu sangat jelas dan diketahui banyak orang.
Disebutkan dalam hadits, bahwa beliau adalah manusia paling berlapang dada, paling toleran, terkenal baik perangai, paling baik pergaulannya, beliau mengasihsayangi terhadap orang-orang Islam dan tidak membuat mereka itu takut. Memuliakan orang yang terpandang di kalangan kaumnya, menanyakan sahabat-sahabat beliau yang tidak tampak, memberikan hak pada setiap teman duduk beliau dan tidak menganggap bahwa seorang teman duduk beliau tidak lebih mulia daripada yang lain. Beliau senantiasa menjawab pertanyaan orang yang duduk-duduk atau berdekatan dengan beliau dengan penuh kesabaran, dan barangsiapa menyebutkan tentang kebutuhankebutuhannya, maka beliau menanganinya. Barangsiapa yang minta suatu kebutuhan kepada beliau, maka beliau memenuhinya atau memberinya saran untuk pemecahannya. Beliau menyenangkan manusia dengan kelapangan dan perangai beliau, seolah beliau menjadi ayah mereka. Mereka mempunyai hak yang sama di sisi beliau.
Beliau manusia yang tenang, halus perangainya, tidak lembek dan tidak pula kasar, tidak pencela, tidak pengecam dan tidak pemuji. Beliau senantiasa memenuhi orang-orang yang mengundang, beliau menerima hadiah, walaupun berupa kikil binatang dan beliau membalas hadiah itu. Anas berkata:
“Saya melayani Nabi saw. sepuluh tahun lamanya, beliau tidak pernah bersabda “hus” dan beliau tidak pernah bersabda terhadap Sesuatu yang saya lakukan: Kenapa kau berbuat itu? Dan tidak terhadap sesuatu yang saya tinggalkan: Kenapa kau tinggalkan?”.
Seluruh sahabat atau keluarga yang memanggil beliau, pasti selalu menjawab: “Labbaik (ya)”, beliau bersenda gurau dengan para sahabat. Dalam gurauan itu beliau tranya mengatakan yang benar. Beliau mempergauli dan bercakap-cakap dengan mereka, bermain-main dengan anak-anak mereka dan mendudukkan mereka di kamar beliau. Beliau memenuhi undangan dari hamba sahaya, orang-orang merdeka, budak perempuan (amat) dan orang miskin di ujung kota sekalipun.
Beliau menerima alasan dari orang yang berhalangan. Jika seseorang menjabat tangan beliau, maka beliau tidak melepaskan tangannya, sehingga Orang tersebut melepaskan tangan beliau. Tidak pernah terlihat ujung kedua lutut beliau di hadapan teman-teman duduk. Beliau membaca salam terlebih dahulu kepada orang yang berjumpa dengan beliau.
Beliau memulai dulu untuk menjabat tangan dengan para sahabat. Beliau memuliakan kepada orang yang menghadap, kadang-kadang beliau hamparkan pakaian untuk orang tersebut dan diutamakannya dengan bantal dan beliau berkeras hati untuk mendudukkannya, jika dia itu enggan, beliau memanggil para sahabat beliau dengan nama yang paling mereka sukai, beliau senantiasa meringankan shalat apabila ada seseorang yang duduk di tempat beliau, dan ditanyalah keperluannya, ketika telah selesai, maka beliau shalat lagi.
Diriwayatkan dari Anas r.a., bahwasanya ia berkata: “Orang-orang Madinah senantiasa mendatangi Rasulullah saw., apabila beliau shalat pagi (Shubuh). Mereka menyodorkan bejana yang dibawa kepada beliau, maka beliau memasukkan tangan beliau ke dalamnya. Kadang-kadang hal itu pada pagi yang dingin, mereka itu meminta berkah kepada beliau.
Adapun mengenai belas kasihan dan kasih sayang beliau terhadap umatnya, tidak diragukan lagi. Saksi-saksinya tidaklah terhitung. Jika beliav mendengar tangis anak kecil, maka beliau meringankan shalat karena kasihan kepada ibunya.
Hal itu cukup sebagai bukti, bahwa beliau tidak disuruh memilih dua perkara, kecuali beliau memilih mana yang paling mudah di antara keduanya itu. Semogalah Allah membalasnya dengan seluruh kebaikan dari kita.
One Comment